|
O valor dunha
muralla
Corría o ano 29 antes do
nacemento de Xesucristo. Nunha grande galera romana, con toda a pompa
que corresponde a un emperador e con todo o seu exército, Octavio
Augusto chegaba a Hispania. Os seus antecesores conseguiran vencer a
pobos tan fortes e valentes coma os lusitanos e os celtíberos e a
fronteira localizábase no río Douro. O único territorio que non
estaba baixo o dominio romano era o noroeste da Península: as terras
dos cántabros e dos astures. Octavio Augusto decidiu tomar persoalmente
o mando das tropas para vencer a estes pobos, pero a sorte quixo que
caera enfermo, tendo que retirarse primeiro a Tarraco e máis tarde a
Roma. Foi a Agripa a quen deixou ó mando das operacións. A resolución
era acertada xa que, no ano 19 antes da nosa era, Agripa remataba coa
resistencia de cántabros e astures, instalando nun pequeno territorio
do norte un acuartelamento para as súas lexións.
Nada máis chegar ó territorio conquistado, os lexionarios
puxéronse a traballar con ilusión para construir un campamento cunha
muralla provisional, mais o lugar era tan pequeno que, pouco despois, o
emperador deu ordes de cambia-lo asentamento de lugar.
Anque marchaban, as lexións deixaban os alicerces dunha
futura cidade. Nos anos 14 e 13 antes de Cristo e en nome do emperador,
Paulo Fabio Máximo fundaba "I,ucus Augustí" sobre ese mesmo
campamento militar. Dise que o topónimo "Lucus" significaba
bosque sagrado, pero pode ser que o nome actual (Lugo) non proceda del,
senón do nome do deus celta "Lugh" (deus da luz).
Alleos a istes problemas sobre a orixe dos topónimos, os
romanos trazaron as rúas principais da cidade: o cardo (de norte a sur)
e o decumanus (de leste a oeste), e onde se cruzaban instalouse o foro
(centro da vida romana). Trazaron logo rúas paralelas principais
formando o que eles chamaban ínsulas (islas), equivalentes ás mazás
actuais. Todo isto o rodearon dunha muralla con catro portas monumentais
alí onde as rúas principais remataban. Así, a xente puido escomenzar
a vivir na nova cidade e disfrutar das súas "comodidades".
Gracias ó Miño tiñan auga e as terras eran fértiles; non lles
faltaba de nada.
Sen embargo, é por todos sabido que Roma tiña inimigos por tódalas
terras e un destes pobos deu en chegar a Lucus Augusti. Os seus
habitantes, desacostumados a loitar, ignoraban o que tiñan que facer e
mandaron un mensaxeiro ó emperador, encerrándose logo dentro da
muralla.
Ó recibi-la carta, Octavio Augusto pensou que non pagaba a
pena mandar ás súas tropas porque a cidade estaría xa destrozada,
pero, aconsellado polos seus xenerais, mandou unha pequena expedición
para saber a canto ascendían os danos.
Os soldados marcharon ó mencer e tardaron varios días en
chegar. Uns quilómetros antes da cidade divisaron unha muralla,
intacta, e sentiron renacer as esperanzas de atopar con vida a amigos e
familiares. E así foi. A muralla non tiña unha soa pedra fóra do seu
sitio. Protexera á súa xente valentemente. Sen deixar pasar ó
inimigo.
Seguiu a facelo durante séculos, sen ser vencida por pobo algún
e así chegou ata o Lugo que hoxe coñeceos e que tanto a quere.
Cada unha das súas pedras é unha historia, non só da época
romana, xa que viviu tempos de todo tipo. Eu non teño tinta abondo para
contar todo, pero mencionarei os fitos que non debemos esquecer.
Como o da Idade Media, cando os trobadores non se afastaban do
seu carón. A muralla era unha fonte de inspiración incrible para
aqueles grandes poetas da época (boas fontes din que é a
"senhor" da que moitos falan). Foi unha Idade de Ouro para a
muralla pero, como todo, rematou.
Houbo tamén séculos escuros. Tanto o noso idioma coma todo o
galego estaban prohibidos. Á muralla non lle afectaban os problemas
directamente, xa que era romana, pero sentía Galicia como parte do seu
ser e rumoréase que foi ela a que deu as forzas que precisaban os
autores do Rexurdimento.
¡E qué dicir da guerra civil en España! Ninguén o pasou
peor que a pobre muralliña. Sufría polos españois o indicible e só
desexaba que todo volvese ser como antes. Durou tres anos, pero a
muralla resistiu a cantos a agrediron e continuou no seu posto e
protectora da cidade.
Agora... agora está a vivir outra aventura. Os lucenses
queren demostrarlle o seu cariño facéndoa Patrimonio da Humanidade. É
por iso que a muralla pasa a súa mellor época e luce máis termosa ca
nunca.
Carla Mª Campo Dacal
Primer premio de contos Semana Bibliográfica (Aventuras e desventuras
da Muralla de Lugo)
|
Con fines eminentemente defensivos, se construyó la muralla que hoy
rodea el recinto histórico de la ciudad. En toda su extensión,
alrededor de tres kilómetros, tiene un paseo superior. A sus pies, en
su parte externa, está la Ronda de la Muralla.
